2026-11-11
หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน? หลอดเลือดตันจริงเหรอ?? เกิดอะไรขึ้นเนี่ย 😨
อธิบายภาวะหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน (BRVO) ที่ทำให้ตามัวกะทันหัน สาเหตุ วิธีรักษาด้วยเลเซอร์และยาฉีด รวมถึงโอกาสฟื้นคืนการมองเห็น


ภาพเบลอของผู้คนที่กำลังเดินบนถนนในเมือง
ผู้ป่วยรายนี้เข้ารับการตรวจเนื่องจากมีอาการตาข้างหนึ่งมัวลงกะทันหัน
ผลการตรวจพบว่าค่าการมองเห็นหลังการแก้ไขด้วยแว่นหรือเลนส์ลดลง
จากการตรวจด้วยเครื่องสลิตแลมป์ (slit lamp) ซึ่งเป็นเครื่องมือตรวจตาที่ใช้ในคลินิกจักษุ พบว่าส่วนหน้าของลูกตา (anterior segment ได้แก่ กระจกตา ช่องหน้าม่านตา ม่านตา และเลนส์ตา) ไม่มีความผิดปกติ
จึงน่าสงสัยว่าปัญหาอาจอยู่ที่จอประสาทตา จึงทำการถ่ายภาพจอประสาทตา (fundus photography) และตรวจ OCT
จากการตรวจจอประสาทตา

ภาพถ่ายจอประสาทตาแสดงเลือดออกตามแขนงหลอดเลือดดำด้านบน และมีคราบสีเหลืองใกล้จุดรับภาพชัด
พบรูปแบบเลือดออกในจอประสาทตาที่เรียกว่า flame shape appearance (ลักษณะคล้ายเปลวไฟ)

ภาพสแกน OCT ของจอประสาทตา ลูกศรชี้บริเวณจอประสาทตาที่บวม ซึ่งมีโพรงของเหลวสีเข้มอยู่ภายใน
ผล OCT แสดงภาวะบวมที่จุดรับภาพ (macular edema)
เป็นลักษณะที่พบได้บ่อยของหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน (branched retinal vein occlusion, BRVO)
ตามชื่อที่เรียก คือหลอดเลือดดำในจอประสาทตาอุดตันจนเกิดเลือดออก
หลอดเลือดในร่างกายแบ่งออกเป็นหลอดเลือดแดงและหลอดเลือดดำ
หลอดเลือดแดงคือหลอดเลือดที่ส่งเลือดไปเลี้ยงจอประสาทตา
หลอดเลือดดำคือหลอดเลือดที่นำเลือดที่ใช้แล้วจากจอประสาทตากลับสู่หัวใจ
หากเปรียบเทียบ หลอดเลือดแดงก็เหมือนท่อประปา ส่วนหลอดเลือดดำเหมือนท่อระบายน้ำ
เมื่อหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน ก็เหมือนท่อระบายน้ำอุดตัน เลือดจึงไหลกลับสู่หัวใจไม่ได้และย้อนกลับจนพุ่งออกมา ใช่ไหม?
แม้จะเป็นการเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่าย แต่กลไกลักษณะนี้คือสาเหตุที่ทำให้เกิดเลือดออกในจอประสาทตา
ตรงนี้อาจสงสัยขึ้นมาว่า แล้วถ้าหลอดเลือดแดงอุดตันล่ะ?
กรณีนั้นเรียกว่า หลอดเลือดแดงจอประสาทตาอุดตัน ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางจักษุวิทยา
หลอดเลือดแดงอุดตันได้ยาก จึงมักเกิดจากสาเหตุทางกล เช่น การฉีดฟิลเลอร์

ภาพถ่ายจอประสาทตา เห็นขั้วประสาทตาทางซ้าย หลอดเลือดที่แตกแขนง และจุดรับภาพชัดตรงกลาง
หลอดเลือดแดงทำหน้าที่เหมือนท่อประปา คือส่งเลือดสะอาดและสารอาหารไปยังเนื้อเยื่อจอประสาทตา
เมื่อหลอดเลือดแดงอุดตัน เนื้อเยื่อจอประสาทตาจะไม่ได้รับเลือดและสารอาหาร จึงเกิดภาวะขาดเลือด (ischemia) ซึ่งหมายถึงสภาวะที่เนื้อเยื่อนั้นไม่ได้รับเลือดอย่างเพียงพอ
ตามภาพด้านบน cherry red spot เป็นลักษณะที่เกิดจากจอประสาทตาที่ขาดเลือดจนดูขาวลงเมื่อเทียบกัน ทำให้บริเวณจุดรับภาพตรงกลางดูเป็นจุดสีแดงคล้ายเชอร์รี่ จึงได้ชื่อนี้มา
ภาวะหลอดเลือดแดงจอประสาทตาอุดตันถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางจักษุ แม้แพทย์จะพยายามลดความดันลูกตาด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น หยอดยาลดความดันลูกตา นวดลูกตา เจาะช่องหน้าม่านตา (anterior chamber paracentesis) หรือผ่าตัดวุ้นตา (vitrectomy)
แต่หลอดเลือดแดงที่อุดตันไปแล้วกลับมาไหลเวียนได้ใหม่น้อยมาก และน่าเสียดายที่การพยากรณ์การมองเห็นมักไม่ค่อยดีนัก
กลับมาที่หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันกันต่อ
มาดูกันว่าทำไมหลอดเลือดดำจึงอุดตันได้
สาเหตุที่พบมากที่สุดของหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันคือความดันโลหิตสูง นอกจากนี้ หลอดเลือดแข็ง เบาหวาน และโรคเลือดก็ทำให้เกิดการอุดตันของหลอดเลือดจอประสาทตาได้เช่นกัน
ในบริเวณจอประสาทตาที่เกิดเลือดออกจากหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน อาจเกิดการเปลี่ยนแปลงจากภาวะขาดเลือดจนมีการสร้างหลอดเลือดใหม่ (neovascularization) ขึ้นได้
เพื่อยับยั้งภาวะนี้ บางครั้งแพทย์จะทำการจี้เลเซอร์ด้วยแสง (laser photocoagulation) เฉพาะจุดด้วย
เพื่อยับยั้งการสร้างหลอดเลือดใหม่และลดภาวะบวมที่จุดรับภาพ จึงมีการใช้ยาแอนติบอดีฉีดเข้าลูกตา
การจี้เลเซอร์และการฉีดยาเข้าลูกตา! หากคุณติดตามโพสต์ของคลินิกจินอันกวา ซองโมมาอย่างต่อเนื่อง คงพอเดาได้แล้วใช่ไหม?
ถูกต้อง ยาฉีดเหล่านี้คือยาที่ใช้ยับยั้งหลอดเลือดใหม่ในภาวะจอประสาทตาเสื่อมบริเวณจุดรับภาพ (AMD) และภาวะบวมที่จุดรับภาพจากเบาหวาน
นอกจากยาฉีดแอนติบอดีแล้ว ยังสามารถใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดฉีดเพื่อลดภาวะบวมที่จุดรับภาพได้ด้วย

Ozurdex ของ Allergan (ยาฝังในวุ้นตาเดกซาเมทาโซน 0.7 มก.) กล่องบรรจุและอุปกรณ์ฉีดแบบใช้ครั้งเดียว

ยาฉีด Maqaid (ไตรแอมซิโนโลน อะเซโทไนด์) 40 มก. ของ Hanmi ทั้งขวดและกล่อง สแกน QR โค้ดเพื่อดูข้อมูลผลิตภัณฑ์
ยาสเตียรอยด์มีประสิทธิภาพดีในการลดภาวะบวมที่จุดรับภาพ โดยออกฤทธิ์กับไซโทไคน์หลายชนิด แต่
อาจทำให้เกิดต้อกระจกและความดันลูกตาสูงขึ้น จึงควรให้จักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจอประสาทตาตรวจประเมินก่อน แล้วจึงใช้อย่างเหมาะสม
สำหรับหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน ต่างจากหลอดเลือดแดงอุดตัน หากได้รับการรักษาที่ถูกต้องในช่วงเวลาที่เหมาะสม
ก็สามารถลดภาวะบวมที่จุดรับภาพและยับยั้งการสร้างหลอดเลือดใหม่ จนกลับมามีสายตาอยู่ในเกณฑ์ปกติได้

ภาพฉีดสีหลอดเลือดและ OCT แถวบนเห็นจุดรับภาพชัดบวมมีถุงน้ำ แถวล่างจอประสาทตาเรียบขึ้นและไม่มีถุงน้ำ
การเข้ารับการรักษากับแพทย์ที่มีฝีมือจึงสำคัญที่สุด!
หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม สามารถดูได้จากเว็บไซต์ของคลินิกจินอันกวา ซองโม
ด้วยความจริงใจและฝีมือ ขอนำเสนอโดย ปาร์ก จินฮยอง ผู้อำนวยการคลินิกจินอันกวา ซองโม ^^
#คลินิกซองโมจินอันกวา #จินอันกวา #หลอดเลือดดำจอประสาทตาอุดตัน #หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน #BRVO #จุดลอยในตา #คลินิกซองโมจินอันกวา #จินอันกวา #จอประสาทตาเสื่อม #โรคจอประสาทตา #จักษุตัวจริง #จอประสาทตา #จักษุวิทยา #สายตายาว #IPL #ดูแลผิว #โททัลแคร์ #เลเซอร์ #ต้านวัย #แอนตี้เอจจิ้ง #ผิวขาวใส #ต้อกระจก #เลนส์หลายโฟกัส #ผ่าตัดต้อกระจก #จักษุคังนัม #จักษุซองโม #ผ่าตัดสายตายาว #อาจารย์จักษุ #ต้อหิน #ตาแห้ง #ภาวะตาแห้ง #ตาแห้ง #เลสิก #ลาเซก #สไมล์เลสิก #น้ำตาเทียม #คอนแทคเลนส์ #ลาเซกไม่เจ็บ #ลาเซกวันนี้
คำถามที่พบบ่อย
หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันคืออะไร?
หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันคือภาวะที่หลอดเลือดดำในจอประสาทตาอุดตันจนเกิดเลือดออก หลอดเลือดดำทำหน้าที่ส่งเลือดที่ใช้แล้วกลับสู่หัวใจ เมื่อเส้นทางนี้ถูกปิดกั้น เลือดจะไหลย้อนกลับและทำให้เกิดเลือดออกในจอประสาทตา
สาเหตุหลักของหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันคืออะไร?
สาเหตุที่พบมากที่สุดคือความดันโลหิตสูง นอกจากนี้ ภาวะหลอดเลือดแข็ง เบาหวาน และโรคเลือด ก็ทำให้หลอดเลือดจอประสาทตาอุดตันได้เช่นกัน
หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันมีอาการอย่างไร?
ในกรณีที่กล่าวถึงในบทความ ผู้ป่วยมาพบแพทย์ด้วยอาการตาข้างหนึ่งมัวลงกะทันหัน การตรวจพบว่าค่าการมองเห็นหลังแก้ไขลดลง โดยการตรวจจอประสาทตาพบเลือดออกลักษณะ flame shape และการตรวจ OCT พบภาวะบวมที่จุดรับภาพ
หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันรักษาอย่างไร?
อาจใช้การจี้เลเซอร์ด้วยแสง การฉีดยาแอนติบอดีเข้าในลูกตา และการฉีดยาสเตียรอยด์ได้ เลเซอร์และยาฉีดแอนติบอดีใช้เพื่อยับยั้งการสร้างหลอดเลือดใหม่ ส่วนยาฉีดแอนติบอดียังใช้ลดภาวะบวมที่จุดรับภาพได้ด้วย ยาสเตียรอยด์ช่วยลดภาวะบวมได้ แต่อาจทำให้เกิดต้อกระจกและความดันลูกตาสูงขึ้น จึงควรให้จักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจอประสาทตาประเมินก่อนใช้
หลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตันสามารถฟื้นฟูการมองเห็นได้หรือไม่?
ได้ หากได้รับการรักษาที่ถูกต้องและทันเวลา การมองเห็นสามารถกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติได้ ทั้งนี้ บทความย้ำว่าจังหวะเวลาในการรักษาสำคัญมาก และการรักษาหลอดเลือดดำอุดตันเน้นลดภาวะบวมที่จุดรับภาพและยับยั้งการสร้างหลอดเลือดใหม่
หลอดเลือดแดงจอประสาทตาอุดตันต่างจากหลอดเลือดดำอุดตันอย่างไร?
หลอดเลือดแดงจอประสาทตาอุดตันเป็นภาวะฉุกเฉินทางจักษุ และการพยากรณ์การมองเห็นค่อนข้างไม่ดี ส่วนหลอดเลือดดำจอประสาทตาแขนงอุดตัน หากได้รับการรักษาที่ถูกต้องในช่วงเวลาที่เหมาะสม การมองเห็นอาจกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติได้ หลอดเลือดแดงอุดตันได้ยากจึงมักเกิดจากสาเหตุทางกล เช่น การฉีดฟิลเลอร์