Sắp phẫu thuật đục thủy tinh thể: Nên chọn thể thủy tinh nhân tạo PanOptix Pro hay Odyssey?

Trước khi phẫu thuật đục thủy tinh thể, băn khoăn lớn nhất của nhiều người chính là lựa chọn thể thủy tinh nhân tạo (IOL). Trong đó, PanOptix Pro và Odyssey là hai loại thấu kính được đặt lên bàn cân so sánh nhiều nhất hiện nay. Đặc biệt ở độ tuổi 40–50, khi đục thủy tinh thể và lão thị thường xuất hiện cùng lúc, các dòng thấu kính cao cấp giúp giải quyết cả hai vấn đề này chỉ trong một lần phẫu thuật đang nhận được rất nhiều sự quan tâm.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn cầu. Tại Hàn Quốc, đây cũng là một trong những phẫu thuật được thực hiện nhiều nhất hằng năm (theo thống kê của Cơ quan Đánh giá & Thẩm định Bảo hiểm Y tế). Dù phẫu thuật này đã rất phổ biến, nhưng chất lượng thị giác và mức độ phụ thuộc vào kính sau mổ lại khác biệt rất lớn tùy thuộc vào loại thấu kính được cấy ghép, vì vậy việc lựa chọn cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hôm nay, chúng tôi sẽ so sánh chi tiết hai dòng thấu kính cao cấp được chú ý nhất hiện nay: Clareon PanOptix Pro và Tecnis Odyssey.

So sánh PanOptix Pro vs Odyssey: Điểm khác biệt giữa các thấu kính nhân tạo điều trị lão thị và đục thủy tinh thể

1. Tại sao việc chọn thấu kính lại quan trọng khi phẫu thuật đục thủy tinh thể?

Đục thủy tinh thể là tình trạng thể thủy tinh tự nhiên bị mờ đục, và phương pháp điều trị duy nhất là phẫu thuật lấy bỏ thể thủy tinh đục rồi thay bằng thể thủy tinh nhân tạo. Thấu kính này một khi đã đặt vào mắt sẽ đồng hành cùng bạn gần như suốt đời, do đó cần được lựa chọn cẩn trọng. Một điểm quan trọng khác cần lưu ý: thể thủy tinh nhân tạo không thể tự thay đổi độ dày để điều tiết. Khác với thể thủy tinh tự nhiên có thể linh hoạt thay đổi tiêu cự từ gần đến xa, mỗi loại kính nhân tạo đều có những khoảng cách nhìn rõ được cố định sẵn.

Các loại thể thủy tinh nhân tạo phổ biến

Thấu kính đơn tiêu (Monofocal): Chỉ tối ưu cho một khoảng cách (nhìn xa hoặc nhìn gần), các khoảng cách còn lại vẫn cần đeo kính

Thấu kính tiêu cự kéo dài (EDOF / Continuous range of vision): Giúp tầm nhìn liền mạch, liên tục từ xa đến gần mà không bị đứt đoạn

Thấu kính đa tiêu (Tam tiêu - Trifocal): Tạo ra ba tiêu điểm sắc nét rõ rệt ở ba cự ly: xa, trung gian và gần

Cả PanOptix Pro và Odyssey đều là các dòng thấu kính cao cấp điều trị đồng thời đục thủy tinh thể và lão thị. Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO) và Hiệp hội Nhãn khoa Hàn Quốc đều khuyến cáo nên lựa chọn thấu kính và thời điểm phẫu thuật dựa trên sự bất tiện trong sinh hoạt thường ngày cũng như thói quen sống của bệnh nhân, chứ không chỉ dựa vào các chỉ số thị lực đơn thuần.

2. Điểm khác biệt lớn nhất giữa PanOptix Pro và Odyssey là gì?

PanOptix Pro là thấu kính tam tiêu của Alcon, trong khi Odyssey là thấu kính tiêu cự kéo dài liên tục của Johnson & Johnson. Cơ chế xử lý ánh sáng của hai loại hoàn toàn khác nhau.

PanOptix Pro tạo ra ba tiêu điểm sắc nét ở cự ly xa, trung gian và gần. Nhờ đó, mắt nhìn rõ ràng ở cự ly xa khi lái xe hoặc xem TV, cự ly trung gian khoảng 60cm khi dùng máy tính, máy tính bảng, và cự ly gần khoảng 40cm khi đọc sách, dùng điện thoại thông minh.

Odyssey không cố định tiêu điểm tại các khoảng cách riêng biệt mà kéo dài tiêu cự liên tục từ xa đến gần. Ưu điểm nổi bật nhất là khả năng chuyển đổi tầm nhìn mượt mà, tự nhiên khi thay đổi khoảng cách nhìn, không tạo cảm giác đứt đoạn.

3. Clareon PanOptix Pro là thấu kính như thế nào?

PanOptix Pro là phiên bản nâng cấp giữ nguyên cấu trúc tam tiêu của PanOptix tiền nhiệm nhưng đưa hiệu suất quang học lên một tầm cao mới. Cốt lõi nằm ở công nghệ quang học ENLIGHTEN NXT mới được tích hợp. Thiết kế các vòng nhiễu xạ và biên dạng mép kính được tinh chỉnh ở cấp độ nano, giúp tối ưu hóa hiệu suất ánh sáng đến võng mạc đồng thời giảm thiểu hiện tượng tán xạ ánh sáng.

Theo công bố của Alcon, những cải tiến vượt trội sau khi áp dụng công nghệ này bao gồm:

Tỷ lệ tận dụng ánh sáng tăng từ 88% lên 94%: Tỷ lệ ánh sáng đi vào mắt được chuyển hóa thành thị lực cao hơn, giúp cải thiện độ tương phản ngay cả trong phòng tối hoặc ban đêm

Tán xạ ánh sáng giảm từ 12% xuống còn 6%: Giảm thiểu hiện tượng lóa quầng quanh đèn đường, đèn giao thông vào ban đêm

Alcon cho biết đây là những thông số dẫn đầu trong số các thể thủy tinh nhân tạo tam tiêu hiện nay. Khi ánh sáng được sử dụng hiệu quả hơn, hình ảnh thu được sẽ sáng hơn và độ tương phản cao hơn, giúp đường viền sự vật trở nên rõ nét. Do đó, thấu kính này rất thích hợp cho những ai muốn nhìn thật sắc nét ở cả ba cự ly, người làm việc nhiều với máy tính, hoặc người thích các hoạt động ngoài trời kết hợp lái xe.

4. Tecnis Odyssey là thấu kính như thế nào?

Odyssey là dòng thấu kính tiêu cự kéo dài liên tục toàn diện (Full Vision Range), cung cấp tầm nhìn không đứt đoạn từ xa đến gần. Với công nghệ mẫu nhiễu xạ độc quyền kết hợp thiết kế tối ưu cho độ tương phản cao, Odyssey mang đến khả năng chuyển đổi cự ly êm dịu và duy trì tầm nhìn sắc nét ngay cả trong môi trường thiếu sáng.

Theo tài liệu được Johnson & Johnson công bố, độ tương phản trong môi trường tối của Odyssey cao gấp khoảng 2 lần so với PanOptix thế hệ trước và cho phép người dùng đọc được cỡ chữ nhỏ hơn trung bình một bậc (khoảng 14%). Đặc biệt, thấu kính đã khắc phục đáng kể hiện tượng lóa mắt ban đêm vốn thường bị phàn nàn ở kính đa tiêu: báo cáo ghi nhận sau 1 tháng phẫu thuật, có khoảng 93% bệnh nhân (hơn 9/10 người) cho biết họ hoàn toàn không gặp hoặc chỉ bị quầng sáng, lóa mắt, tia sao ở mức độ rất nhẹ. Ngoài ra, phiên bản Toric dành cho người có kèm loạn thị được thiết kế chống xoay ổn định trong mắt.

Thấu kính này rất phù hợp với những người thường xuyên lái xe ban đêm, muốn có tầm nhìn cân bằng liền mạch ở mọi cự ly, hoặc mong muốn đọc báo, dùng máy tính và lái xe một cách thoải mái nhất.

5. Trường hợp nào nên chọn loại thấu kính nào?

Khó có thể khẳng định tuyệt đối đâu là "đáp án duy nhất", nhưng bạn có thể định hướng dựa trên thói quen sinh hoạt thường ngày:

Làm việc máy tính, đọc tài liệu, hoạt động ngoài trời nhiều → PanOptix Pro với 3 cự ly sắc nét có thể là lựa chọn thoải mái hơn

Thường xuyên lái xe đêm và lo ngại lóa mắt → Odyssey với độ tương phản ban đêm vượt trội là ứng cử viên hàng đầu

Dùng nhiều cự ly gần như điện thoại, đọc sách → Cả hai thấu kính đều đáp ứng tốt, hãy so sánh độ sắc nét ở từng cự ly cụ thể

Kèm tật loạn thị → Cả hai loại đều có phiên bản Toric để chỉnh loạn thị

Tuy nhiên, vì cả hai đều là thấu kính phân chia ánh sáng thành nhiều tiêu điểm, nên ở mức độ nào đó vẫn có thể xuất hiện hiện tượng lóa mắt hoặc chói sáng ban đêm. Khi đưa ra quyết định cuối cùng, bác sĩ sẽ xem xét các yếu tố:

Khoảng cách nhìn sử dụng nhiều nhất hằng ngày (đọc sách, máy tính, lái xe)

Tần suất lái xe ban đêm và mức độ tiếp xúc với môi trường tối

Các bệnh lý mắt đi kèm như loạn thị, glaucoma, bệnh lý võng mạc

Đặc thù nghề nghiệp và lối sống cá nhân

Đánh giá này chỉ thực sự chính xác khi được thực hiện qua các thiết bị khám chuyên sâu cùng chuyên môn của bác sĩ nhãn khoa giàu kinh nghiệm, bởi cùng một triệu chứng nhưng tình trạng mắt khác nhau sẽ phù hợp với loại thấu kính khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Q. Giữa PanOptix Pro và Odyssey, loại nào ít bị lóa mắt hơn?

Cả hai đều được thiết kế để giảm thiểu hiện tượng lóa mắt ban đêm. Odyssey có cấu trúc tiêu cự kéo dài liên tục nên tỷ lệ bệnh nhân phàn nàn về lóa mắt được ghi nhận ở mức rất thấp; trong khi PanOptix Pro giảm được một nửa lượng tán xạ ánh sáng so với phiên bản trước. Tuy nhiên, mức độ cảm nhận ánh sáng ở mỗi người là khác nhau, do đó quyết định đúng đắn nhất vẫn là thăm khám và chọn thấu kính phù hợp với đặc điểm mắt của bạn.

Q. Cả hai thấu kính đều có thể điều chỉnh lão thị không?

Đúng vậy. Cả hai đều được nghiên cứu phát triển nhằm mục đích vừa điều trị đục thủy tinh thể vừa giải quyết tật lão thị. Tuy nhiên, độ sắc nét ở từng khoảng cách nhìn của mỗi thấu kính có sự khác biệt, bạn nên cân nhắc và so sánh kỹ yếu tố này.

Q. Bị loạn thị có dùng được không?

Hoàn toàn được. Cả hai dòng sản phẩm đều có phiên bản Toric chuyên dụng để điều chỉnh tật loạn thị. Phiên bản Odyssey Toric được thiết kế để hạn chế tối đa sự dịch chuyển xoay trong mắt, là lựa chọn rất đáng cân nhắc cho những người có loạn thị đi kèm.

Q. Có thể đặt hai loại thấu kính khác nhau cho hai mắt không?

Tùy từng trường hợp, điều này là khả thi. Phương pháp phối hợp hai loại kính khác nhau cho mắt thuận và mắt không thuận dựa trên thói quen sinh hoạt đôi khi cũng được bác sĩ chỉ định. Tuy nhiên, điều này cần được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng sau khi thăm khám chuyên sâu.

Chọn thấu kính: Tiêu chuẩn cuối cùng vẫn là 'Đôi mắt của chính bạn'

Nguồn: Trung tâm Nhãn khoa St. Mary Jin

Lựa chọn thấu kính không phải là cuộc đua xem loại nào có thông số cao hơn, mà cốt lõi là loại nào phù hợp với tình trạng mắt và lối sống của bạn. Mức độ đục thể thủy tinh, trục loạn thị, cấu trúc bán phần trước, cũng như tình trạng võng mạc và thần kinh thị giác đều ảnh hưởng đến việc chỉ định thấu kính. Vì vậy, bước thăm khám chuyên sâu trước phẫu thuật là vô cùng cần thiết.

Trung tâm Nhãn khoa St. Mary Jin sở hữu hệ thống trang thiết bị hiện đại hỗ trợ tư vấn và so sánh trực quan đa dạng các dòng thấu kính nhân tạo, bao gồm PanOptix Pro và Odyssey. Với hệ thống đo trắc sinh học nhãn cầu Zeiss, kính hiển vi phẫu thuật ZEISS LUMERA, thiết bị OCULUS PENTACAM HR, chúng tôi phân tích chi tiết cấu trúc giác mạc và bán phần trước, đồng thời theo dõi sát sao quá trình phục hồi cũng như sự thay đổi thị lực sau phẫu thuật.

Nếu bạn đang băn khoăn lựa chọn thể thủy tinh nhân tạo để điều trị lão thị và đục thủy tinh thể, hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra toàn diện để nắm rõ tình trạng mắt hiện tại. Thăm khám sớm sẽ giúp bạn xây dựng kế hoạch điều trị an toàn và đạt được kết quả phục hồi thị lực tốt nhất.

Tóm lại: Sự hài lòng sau phẫu thuật đục thủy tinh thể phụ thuộc vào việc chọn đúng thấu kính, và quyết định đó luôn bắt đầu từ việc kiểm tra chuyên sâu mắt cũng như thói quen sinh hoạt của bạn.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các dấu hiệu ban đầu của đục thủy tinh thể, bài viết này cũng sẽ rất hữu ích